<p>استوکاستیک یک شاخص قدرت (مومنتوم) است که قیمت پایانی یک موجود مالی را با رنج قیمتی آن در طول یک دوره مشخص مقایسه می‌کند و نتیجه را به صورت درصدی بین 0 تا 100 نشان می‌دهد. این شاخص توسط جرج لین در اواخر دهه 1950 تدوین شد و به معامله‌گران کمک می‌کند تا تعیین کنند آیا یک دارایی در نزدیکی بالاترین یا پایین‌ترین محدوده اخیرش قرار دارد یا خیر و این می‌تواند نشانه شرایط اشباع خرید یا اشباع فروش و احتمال تغییر جهت قیمت باشد.</p>

<h2>نحوه کارکرد</h2>
<p>این نوسان‌گر از دو خط تشکیل شده است: <strong>%K</strong> و <strong>%D</strong>. مقدار خام %K برای یک دوره مشخص به صورت زیر محاسبه می‌شود:</p>
<p><strong>%K = (قیمت پایانی فعلی – پایین‌ترین کمینه) / (بالاترین بیشینه – پایین‌ترین کمینه) × 100</strong></p>
<p>که در آن «بالاترین بیشینه» و «پایین‌ترین کمینه» به ترتیب بیشترین و کمترین قیمت رخ داده در طول دوره انتخابی، معمولاً 14 کاندل، اشاره می‌کند. برای کاهش نویز کوتاه‌مدت، %K اغلب به مدت سه دوره متوسط‌گیری می‌شود تا خط سیگنال، <strong>%D</strong>، که یک میانگین متحرک ساده %K است، تولید شود. معامله‌گران به عبور %K بالای یا پایین %D، و همچنین مقادیر بالاتر از 80 (اشباع خرید) یا پایین‌تر از 20 (اشباع فروش) توجه می‌کنند. این شاخص در بیشتر پلتفرم‌های نموداری از جمله <strong>MetaTrader 5</strong> در دسترس است و می‌توان آن را به هر چارت زمانی اعمال کرد.</p>

<h2>اهمیت برای معامله‌گران</h2>
<p>استوکاستیک بینایی درباره قدرت مومنتوم و احتمال نقاط خستگی ارائه می‌دهد. زمانی که نوسان‌گر در منطقه اشباع خرید باقی می‌ماند در حالی که قیمت به افزایش ادامه می‌دهد، ممکن است نشان‌دهنده کاهش فشار خرید و برگشت احتمالی باشد؛ در مقابل، مقادیر اشباع فروش طولانی‌مدت می‌تواند به کاهش فشار فروش اشاره کند. وقتی بین نوسان‌گر و حرکت قیمت - مانند بالاترین بیشتر در قیمت همراه با پایین‌ترین کم در %K - تضاد وجود داشته باشد، اغلب پیش از وارونگی‌ها اتفاق می‌افتد. چون این ابزار سریعاً به تغییرات قیمت واکنش نشان می‌دهد، برای معاملات سوینگ کوتاه‌مدت و تأیید سیگنال‌های از شاخص‌های دیگر مانند میانگین‌های متحرک یا سطوح پشتیبانی و مقاومت مفید است.</p>

<h2>مثال</h2>
<p>فرض کنید محاسبه 14‌دوره‌ای استوکاستیک بر روی یک جفت ارز انجام شود که بالاترین بیشینه 1.2000، پایین‌ترین کمینه 1.1800 و قیمت پایانی فعلی 1.1900 است. %K خام برابر با (1.1900-1.1800) / (1.2000-1.1800) × 100 = 0.01 / 0.02 × 100 = 50 خواهد بود. اگر سه مقدار %K قبلی به ترتیب 45، 48 و 50 بوده باشند، %D هموارشده (SMA 3‌دوره‌ای %K) برابر با (45+48+50)/3 = 47.7 خواهد بود. در این سناریو، %K (50) بالای %D (47.7) قرار دارد که گرایش خفیف خریدی نشان می‌دهد، اما مقدار هنوز از آستانه اشباع خرید 80 بسیار فاصله دارد و این نشان می‌دهد ممکن است جا برای ادامه حرکت وجود داشته باشد.</p>

<h2>نکات کلیدی</h2>
<ul>
    <li>استوکاستیک میزان قرارگیری قیمت پایانی نسبت به رنج بالاترین-پایین‌ترین اخیر را به صورت درصد نشان می‌دهد.</li>
    <li>%K مومنتوم خام را نشان می‌دهد؛ %D آن را هموار می‌کند و بر اساس عبور این دو خط، سیگنال‌های معاملاتی ایجاد می‌شود.</li>
    <li>مقادیر بالاتر از 80 نشان‌دهنده شرایط اشباع خرید و مقادیر پایین‌تر از 20 نشان‌دهنده اشباع فروش هستند، هرچند روندهای قوی می‌توانند شاخص را در این محدوده نگه دارند.</li>
    <li>تضاد بین نوسان‌گر و قیمت اغلب به عنوان هشدار برای وارونگی‌های احتمالی در نظر گرفته می‌شود و هنگام ترکیب با ابزارهای تحلیلی دیگر ارزش افزوده دارد.</li>
</ul>