<p>صرافی غیرمتمرکز (DEX) یک پلتفرم نظیر-به-نظیر است که به کاربران امکان می‌دهد مستقیماً از کیف پول‌های خود معاملات ارزهای رمزنگاری‌شده را بدون نیاز به یک مرجع متمرکز یا واسطه انجام دهند. بر اساس فناوری بلاکچین، یک DEX معاملات را از طریق قراردادهای هوشمند اجرایی خود انجام می‌دهد، که امکان معاملات بدون نیاز به اعتماد را فراهم می‌کند و در عین حال کاربران مالکیت دارایی‌های خود را حفظ می‌کنند.</p>

<h2>نحوه کارکرد</h2>
<p>زمانی که یک کاربر کیف پول دیجیتالی خود را به یک DEX متصل می‌کند، قرارداد هوشمند پلتفرم با کیف پول تعامل می‌کند تا مانده‌های توکن‌ها را بخواند و مبادلات را مجاز کند. بیشتر DEXهای مدرن از مدل صانع بازار خودکار (AMM) استفاده می‌کنند: ارائه‌دهندگان مایعیت جفت‌های توکن را در یک استخر مایعیت واریز می‌کنند و الگوریتم AMM بر اساس نسبت دارایی‌ها در استخر قیمت‌ها را تعیین می‌کند. یک معامله زمانی انجام می‌شود که قرارداد مانده‌های استخر را به‌روزرسانی می‌کند و بلافاصله قیمت جدید را منعکس می‌کند. برخی DEXها همچنین از طراحی دفتر سفارش‌های سنتی پشتیبانی می‌کنند که در آن سفارش‌های خرید و فروش در زنجیره مطابقت داده می‌شوند. در طول این فرآیند، کلیدهای خصوصی کاربر در کیف پول خود باقی می‌مانند؛ DEX هرگز وجوه را نگه نمی‌دارد که خطر نگهداری را کاهش می‌دهد.</p>
<ul>
<li>اتصال کیف پول – کاربر یک تراکنش را برای تأیید هزینه توکن امضا می‌کند.</li>
<li>اجرای مبادله – قرارداد هوشمند مقدار خروجی را با استفاده از مانده‌های استخر یا دفتر سفارشات محاسبه می‌کند.</li>
<li>ارائه مایعیت – کاربران با تأمین توکن‌ها به استخر‌ها، کارمزد دریافت می‌کنند.</li>
<li>تسویه – معامله در زنجیره ثبت می‌شود و نهایی و غیرقابل‌تغییر است.</li>
</ul>

<h2>چرا مهم است</h2>
<p>DEXها با حذف دروازه‌بان‌ها، شمول مالی را ترویج می‌دهند؛ هر کسی که به اینترنت و کیف پول دسترسی داشته باشد می‌تواند معامله کند، صرف‌نظر از جغرافیا یا هویت. آنها امنیت را تقویت می‌کنند زیرا وجوه تحت کنترل کاربر باقی می‌مانند و خطر نفوذ‌های سطح صرافی را کاهش می‌دهند. مقاومت در برابر سانسور تضمین می‌کند معاملات توسط یک موجودیت منفرد مسدود نمی‌شوند، که اخلاق مالی باز را پشتیبانی می‌کند. به عنوان مثال، Uniswap، یکی از DEXهای برتر مبتنی بر AMM، در سال 2023 بیش از ۱ میلیارد دلار در حجم روزانه تسهیل کرد، به کاربران امکان می‌داد توکن‌های تازه عرضه شده را بلافاصله بدون نیاز به فهرست‌بندی در یک صرافی متمرکز مبادله کنند. این دسترسی، نوآوری را در اکوسیستم مالی غیرمتمرکز (<a href="/NewSite/encyclopedia/defi/" class="ency-link">DeFi</a>) گسترش می‌دهد.</p>